تبلیغات
architecturalsystem

architecturalsystem
 
قالب وبلاگ
نویسندگان

شیخ‌بهایی شهرساز و معمار بزرگ ایران

درباره وجه‌تسمیه شهر نجف‌آباد در متون و اسناد آمده است كه وقتی شاه‌عباس اول صفوی، پول و جواهرات بسیاری برای آرامگاه حضرت علی‌(ع) در نجف اشرف درنظر گرفت و تصمیم به فرستادن آن‌ها را به شهر نجف عراق داشت، شیخ بهایی، دانشمند و عارف بزرگ دوران صفوی، نزد شاه‌عباس رفت و اظهار كرد كه دیشب در خواب، حضرت علی (ع) را زیارت كرده است و ایشان فرموده‌اند: نجف را به جواهرات شما نیازی نیست، این پول را صرف ساخت شهری در نزدیكی اصفهان كنید.


این گفته شیخ‌بهایی و پذیرش آن توسط شاه‌عباس اول سبب شد كه این شهر ایجاد و به یاد نجف‌اشرف، نجف‌آباد نامیده شود. البته آنچه اكنون از آثار تاریخی در این شهر وجود دارد، بیشتر به دوره قاجار متعلق است.
استان اصفهان با پیشینه كهن و چند هزار ساله خود، آثار و بناهای تاریخی بی‌نظیری را با جغرافیای متنوع و وسیعی دارد كه از یك سو تا خلوت رویاگونه كویر و ازسوی دیگر به بلندی‌های خیال‌انگیز كوهستان‌ها و از سمتی دیگر تا جلگه‌های جادویی و زیبای زاینده‌رود می‌رسد. این منطقه به‌تنهایی موزه‌ای از جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری است، موزه‌ای كه آوازه‌اش قرن‌ها است، در گوش گیتی پیچیده و نامش همواره بر سر زبان‌ها بوده است. این استان با میراث گران‌بهایی كه در گوشه و كنار خود با وجود شهرهای تاریخی و ارزشمندی مانند ابیانه، كاشان، نطنز و نجف‌آباد دارد، روند همگام شدن با تحولات صنعتی را طی می‌كند كه سرمایه‌اش جاذبه‌های هنری، تاریخی و طبیعی سرزمین‌ها است.
شهر تاریخی نجف‌آباد در استان اصفهان با قدمتی حدود 300سال در زمان شاه‌عباس اول صفوی و به پیشنهاد شیخ بهایی براساس اصول علمی شهرسازی و در راستای اهداف و برنامه‌های شیخ بهایی، با نقشه كامل و جامعی بنا شده است، به حدی كه اندیشه و دستان توانمند شیخ بهایی نقشه و بافت شهری را با شكل و نظام شهری امروزی آن، از همان ابتدا در هیات یك محل مسكونی پایه‌ریزی كرد؛ به‌گونه‌ای كه بعدها میدانی جدید برای كار و فعالیت ساكنان آن به‌عنوان یك مركز مهاجرپذیر و دارای آداب و سنن و فرهنگ خاص و تا حدودی مستقل از اصفهان سامان یافت و با برنامه‌ای دقیق پس از احداث 17 رشته قنات از 60 كیلومتری این شهر، آب شرب ساكنان تامین و وسیله توسعه و آبادانی شهر فراهم شد.
«آندره زیگفرید» در مقاله سازگاری ایرانی، نجف‌آباد را تنها شهر مستثنا از بی‌نظمی حاكم بر شهرسازی ایران و فقدان قانون و هدف پیش‌بینی‌شده در ساخت شهرها دانسته و گفته است: «فقط شهر نجف‌آباد اصفهان را از این جهت مستثنا دیدم. دفعه اول كه آنجا رفتم تصور می‌كردم، شهرداری نجف‌آباد، شهر قدیم را یكسره كوبیده و خیابان‌كشی و كوچه‌بندی تازه و منظمی كرده است. بسیار متعجب شدم كه چه شانسی، مساجد نسبتا با روح و میدان‌های مشجر مصفای آنجا داشته كه تصادفا بر خیابان‌های احداثی یا موازی آن‌ها قرار گرفته‌اند. هیچ گوشه‌ای از آن‌ها بریده یا پریده نشده، ولی پس از مختصر گردشی در شهر معلوم شد كه شهرسازی نجف‌آباد به هیچ‌وجه تازه و مربوط به دوران اخیر نیست».
در هر صورت، نجف‌آباد با سه قرن قدمت دارای آثار تاریخی زیادی است كه از مهم‌ترین این آثار كه تاكنون مورد توجه اداره میراث فرهنگی و گردشگری نجف‌آباد نیز قرار گرفته است، برج‌های «جوی خارون» یا «هفت برج» است كه اكنون بیشتر به‌عنوان «ارگ شیخ بهایی» شناخته می‌شود. این اثر به‌صورت هفت برج منفرد از هم و با ارتفاع حدود 14متر ساخته شده است كه به‌وسیله دیواری كاهگلی با ارتفاع پنج متر به هم وصل شده‌اند. این برج‌ها كه در گذشته، برای فراهم كردن كودهای حیوانی (پرندگان) احداث شده، برای مصارف كشاورزی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند و معماری خاصی دارند.
این مجموعه، حصار باغی به مساحت حدود سه هزار متر مربع دارای هشتی و اتاق‌هایی در بالا و پایین و زیرزمین دارد.
ارگ شیخ بهایی در ضلع جنوب شرقی نجف‌آباد و در محله جوی خارون (بلوار بهارستان) واقع شده است و به ثبت آثار ملی رسیده است. این ارگ در سال 1382 به همت شورای اسلامی شهر و شهرداری نجف‌آباد بازسازی و مرمت شد و به‌عنوان نخستین مجموعه گردشگری غرب استان اصفهان در سال 1384 به بهره‌برداری رسید.
از دیگر آثار تاریخی این شهر از برج‌های دوقلوی صفا (آق غلام‌علی) می‌توان نام برد. این دو برج كبوتر پلان‌های مستطیل‌شكل دارند و در خانه متروكه‌ای واقع شده‌اند و معماری مشابهی به هم دارند. برج‌های دوقلوی صفا به ثبت آثار ملی رسیده‌اند، ولی چون مالك خصوصی دارند، معلوم نیست كه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تاكنون چقدر برای از متروكه درآوردن این دو برج كه از نمونه برج‌های بسیار نادر نیز به شمار می‌روند، تلاش كرده است. برج‌های دوقلوی صفا در خیابان دكتر شریعتی، كوچه صفا در كنار مسجد صفا قرار دارند و تاكنون هیچ مرمت و بازسازی روی این دو برج بسیار نادر صورت نگرفته است.
عصارخانه آقا نیز یكی دیگر از آثار تاریخی این شهر 300ساله است كه به‌عنوان نخستین و قدیمی‌ترین عصارخانه شهر در مركز بازار واقع شده و فقط فضای تیرخانه آن باقی مانده است كه در آن دو پاچال، دو تیر بزرگ و یك سنگ آسیاب با كتیبه‌ای شامل آیه‌ای از قرآن به تاریخ 1094 هجری قمری و به خط استاد محمدحسن الاحامی وجود دارد. این عصارخانه اكنون به ثبت آثار ملی رسیده است، ولی هیچ توجهی به آن نمی‌شود و چون در مركز بافت قدیم شهر در وسط بازار قرار گرفته است، دست‌فروشان از در چوبی آن به‌عنوان حریم مغازه خود استفاده می‌كنند.
از دیگر آثار تاریخی نجف‌آباد به آثاری چون قدمگاه، باغ حاجی‌آباد، مسجد جامع دهق، قلعه سنگی علویجه، قلعه قمشلو، قنات كهریز، حمام اخوت، حمام كهنه، مزرعه بلمچه به‌عنوان قدیمی‌ترین واحد كشاورزی شهر، امامزاده ساره مریم معروف به چهل دختران در جوزدان، امامزاده شمس‌الدین محمد در ارتفاعات جنوب غربی علویجه، بقعه پیرمحمد در جوزدان و امامزاده عبدا... در نهضت‌آباد می‌توان اشاره كرد.
این شهر نیز بعد از ساخت و سازهای چند طبقه‌ای ساختمان‌ها درحال از دست دادن ریتم و نظام شهری قانونمند قدیمی خود است و اگر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در غرب استان اصفهان به این مساله بی‌توجه باشد، هجوم بی‌رویه ساخت آپارتمان‌ها و آسمان‌خراش‌ها این شهر تاریخی را نیز از چشم می‌اندازد.
منبع: ایسنا



طبقه بندی: معمار بزرگ شیخ بهایی،
[ یکشنبه 21 آبان 1391 ] [ 09:50 ب.ظ ] [ maryam pahlevani ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


این وبلاگ شخصی(مهندس مریم پهلوانی ) است که مطالبی درباره رشته معماری -عمران ومهندسی صنایع ،اطلاعات عمومی و بعضی بیماری هایی است که اغلب خانواده ها دچار ان می شوند از جمله بیماری دیسک کمروبیماری های مربوط به بخش حرکتی مثل نوروپاتی می باشد ..

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :





امکانات وب
:plusone>:plusone>

تبادل لینک

خرید بک لینک